https://astro.t3k.pl/tags/m13/Recent content in M13 on AstroT3kHugo -- gohugo.ioplTue, 12 Aug 2025 21:00:00 +0100https://astro.t3k.pl/post/2025/08/m13herulescluster/Tue, 12 Aug 2025 21:00:00 +0100https://astro.t3k.pl/post/2025/08/m13herulescluster/<img src="https://astro.t3k.pl/" alt="Featured image of post M13 - Gromada Herkulesa" /><p><img class="gallery-image" data-flex-basis="365px" data-flex-grow="152" data-title-escaped="M13 Gromada Herkulesa" height="1403" loading="lazy" sizes="(max-width: 767px) calc(100vw - 30px), (max-width: 1023px) 700px, (max-width: 1279px) 950px, 1232px" src="https://astro.t3k.pl/post/2025/08/m13herulescluster/images/m13_s.png" srcset="https://astro.t3k.pl/post/2025/08/m13herulescluster/images/m13_s_hu_9f3957bdc5005918.png 800w, https://astro.t3k.pl/post/2025/08/m13herulescluster/images/m13_s_hu_dd6e7e9dcc6616e9.png 1600w, https://astro.t3k.pl/post/2025/08/m13herulescluster/images/m13_s.png 2139w" title="M13 Gromada Herkulesa" width="2139"></p> <p>Gromada Herkulesa (M13, NGC 6205) to jedna z najsłynniejszych gromad kulistych na północnym niebie, widoczna w konstelacji Herkulesa. Leży około 22 tysięcy lat świetlnych od Ziemi i zawiera kilkaset tysięcy bardzo starych gwiazd, liczących około 11–12 miliardów lat. W ciemną noc można ją dostrzec gołym okiem jako delikatną, mglistą plamkę; lornetka ujawnia ziarnistą strukturę, a mały teleskop rozbija ją na setki drobnych punktów. Gromada ma średnicę rzędu 145 lat świetlnych, z gęstym, kulistym jądrem i stopniowo rzadszymi zewnętrznymi obszarami, gdzie gwiazdy są ściśle związane wspólną grawitacją.</p> <p>Gromada Herkulesa ma także ciekawą historię badań. Wspomniał o niej Edmond Halley w 1714 roku, a Charles Messier włączył ją do swojego katalogu w 1764 roku. W 1974 roku w jej kierunku wysłano słynną „wiadomość z Arecibo” jako eksperyment naukowy. Najlepszy czas na obserwacje przypada późną wiosną i latem, gdy Herkules wysoko wznosi się nad horyzontem. Nawet prosta lornetka daje satysfakcjonujący widok, a większe teleskopy pokazują subtelne struktury w centrum gromady, przypominające ciemne „płatki”.</p> <p>Na zdjęciu, oprócz M13, widać także dwie galaktyki tła. NGC 6207 to stosunkowo jasna, niewielka galaktyka spiralna w pobliżu gromady, odległa o kilkadziesiąt milionów lat świetlnych; w teleskopach amatorskich pojawia się jako wydłużona, drobna mgiełka. IC 4617 jest znacznie słabsza (około 15 mag) i dużo dalsza — to maleńka, wrzecionowata galaktyka, widoczna głównie na dłuższych ekspozycjach i w większych instrumentach.</p> <p><img class="gallery-image" data-flex-basis="272px" data-flex-grow="113" data-title-escaped="Co jeszcze widać na zdjęciu" height="2014" loading="lazy" sizes="(max-width: 767px) calc(100vw - 30px), (max-width: 1023px) 700px, (max-width: 1279px) 950px, 1232px" src="https://astro.t3k.pl/post/2025/08/m13herulescluster/images/annotated_m13_s.png" srcset="https://astro.t3k.pl/post/2025/08/m13herulescluster/images/annotated_m13_s_hu_ef21ccba6852bb5f.png 800w, https://astro.t3k.pl/post/2025/08/m13herulescluster/images/annotated_m13_s_hu_e0bfc845146bc435.png 1600w, https://astro.t3k.pl/post/2025/08/m13herulescluster/images/annotated_m13_s.png 2288w" title="Co jeszcze widać na zdjęciu" width="2288"></p> <table> <thead> <tr> <th></th> <th></th> </tr> </thead> <tbody> <tr> <td>Teleskop</td> <td>SkyWatcher 150/750P</td> </tr> <tr> <td>Montaż</td> <td>zmotoryzowany EQ3-2</td> </tr> <tr> <td>Kamera</td> <td>Canon 600D (astro-mod)</td> </tr> <tr> <td>Ekspozycja</td> <td>56x 180s (2h 48&quot;)</td> </tr> <tr> <td>Bortle</td> <td>5</td> </tr> <tr> <td>Księżyc</td> <td>Garbaty ubywający (88,06%)</td> </tr> </tbody> </table>