M42, czyli Mgławica Oriona, to jeden z najjaśniejszych i najczęściej fotografowanych obszarów gwiazdotwórczych na niebie. Położona w „Mieczu Oriona”, w odległości około 1350 lat świetlnych, jest rozległym obszarem H II, w którym nowo narodzone, masywne gwiazdy rzeźbią gaz i pył. Na długich ekspozycjach mgławica zajmuje ponad pół stopnia, z jaskrałym jądrem i miękko zanikającymi, skrzydłowatymi obłokami na obrzeżach.

W centrum leży Trapez w Orionie — zwarty układ gorących gwiazd typu O i B. Ich intensywne promieniowanie ultrafioletowe jonizuje otaczającą materię i sprawia, że mgławica świeci. Scenę przecinają turbulentne przepływy, fale uderzeniowe i ciemne pasma pyłowe; subtelne różnice barw odzwierciedlają warunki fizyczne — od różowawego blasku wodoru po niebieskawą refleksję na drobnym pyle.

W wizualu M42 to wdzięczny cel nawet spod nieba podmiejskiego. Gołym okiem przy lepszych warunkach widać delikatną plamkę w okolicach środkowej gwiazdy „Miecza”; już zwykła lornetka pokazuje wachlarzowatą poświatę. Małe teleskopy ujawniają cztery główne gwiazdy Trapezu i pierwsze struktury; wraz ze wzrostem apertury i przy spokojnym seeingu pojawiają się zakrzywione „skrzydła” oraz włókienka we wnętrzu. Najlepsza pora na obserwacje to zimowe wieczory, gdy Orion wznosi się wysoko nad horyzont.

Mgławica Oriona jest częścią znacznie większego kompleksu — Obłoku Molekularnego w Orionie. Tuż na północ znajduje się M43, oddzielona od M42 ciemnym pasmem pyłu, a wyżej odbiciowa NGC 1977 („Biegnący Człowiek”). W skali całego gwiazdozbioru rozciąga się Łuk Barnarda, świadectwo dawnych epizodów intensywnej formacji gwiazd i sprzężenia zwrotnego.